3. โครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

 

    

 

 

หลักการและเหตุผล | วัตถุประสงค์ | พื้นที่ดำเนินการ | เป้าหมายการดำเนินงาน | วิธีการดำเนินงาน
ผลผลิต | ผลลัพธ์ | ตัวชี้วัดความสำเร็จโครงการ | ผู้รับผิดชอบโครงการ

 

หลักการและเหตุผล

                    เนื่องจากปัญหาความยากจนและความทุกข์ยากของราษฎรในถิ่นทุรกันดารห่างไกลคมนาคมโดยเฉพาะอย่างยิ่งเยาวชนมักจะขาดแคลนอาหารจากการผลิตที่ไม่พอเพียงและการบริโภคไม่ถูกต้องทำให้เยาวชนในพื้นที่ดังกล่าวเติบโตอย่างไม่มีคุณภาพร่างกายอ่อนแอ

                    ด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีพระราชดำริเกี่ยวกับการพัฒนาเด็กและเยาวชน ด้วยทรงพระเมตตาที่จะช่วยเหลือเด็กและเยาวชนที่ด้อยโอกาส  หรืออยู่ในถิ่นทุรกันดารให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น โดยทรงเล็งเห็นว่าการพัฒนาจะนำไปสู่การเจริญเติบโตและพัฒนาการของเด็ก ทั้งร่างกายสติปัญญาและอารมณ์ ได้อย่างเต็มศักยภาพทำให้เด็กเติบโตอย่างคนมีคุณภาพเป็นกำลังที่จะช่วยพัฒนาชุมชนของตนเองและประเทศชาติต่อไป ทรงเริ่มต้นจากการดำเนินงานในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนและขยายผลต่อไปยังโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนและโรงเรียนสอนศาสนาอิสลามโดยมุ่งเน้นให้นักเรียนครูและผู้ปกครองร่วมทำการเกษตรในโรงเรียนและนำผลผลิต ที่ได้มาประกอบเป็นอาหารกลางวันซึ่งนอกจากช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนอาหารกลางวันแล้วยังทำให้นักเรียนได้รับความรู้ด้านโภชนาการและด้านการเกษตรแผนใหม่ที่สามารถนำไปใช้ประกอบเป็นอาชีต่อไป

 

   TOP

วัตถุประสงค์

1. เพื่อให้นักเรียนทุกคนได้รับประทานอาหารกลางวันที่มีคุณค่าทางโภชนาการครบตามเกณฑ์ตลอดช่วงการศึกษา

2. เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ทางด้านการเกษตร โภชนาการ การแปรรูปและถนอมอาหารแก่ครู นักเรียน และผู้ปกครอง

3. เพื่อสร้างทักษะทางด้านการเกษตรให้แก่นักเรียน เพื่อใช้เป็นแนวทางประกอบอาชีพต่อไป

4. เพื่อสร้างแหล่งพันธุ์ดีของชุมชน

   TOP

เป้าหมาย

                    ส่งเสริมการผลิตพืชผัก ผลไม้ ถั่วเมล็ดแห้ง เพื่อนำมาประกอบอาหารกลางวัน และเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการเกษตร โภชนาการ การถนอมอาหารและแปรรูปแก่ครู นักเรียนและผู้ปกครอง ตามแผนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ระยะที่ 3 จำนวน 326 โรงเรียน 237 ศูนย์การศึกษา ประกอบด้วย

                    1. โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน จำนวน 192 โรงเรียน

                    2. โรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 127 โรงเรียน

                    3. โรงเรียนสอนศาสนาอิสลาม พื้นที่ 3 จังหวัด จำนวน 7 โรงเรียน

                    4. ศูนย์บริการศึกษานอกโรงเรียน 237 แห่ง พื้นที่ 3 จังหวัด

   TOP

สถานที่ดำเนินการ

 

จังหวัด

จำนวนโรงเรียน

ร.ร.ตชด. ร.ร.สพฐ.. ศศช. ร.ร.สอนศาสนาอิสลาม
1. จันทบุรี 6 - - -
2. สระแก้ว 10 1 - -
3. ฉะเชิงเทรา 3 - - -
4. ตราด 2 - - -
5. นครนายก - 20 - -
6. กาญจนบุรี 11 1 - -
7. ราชบุรี 2 - - -
8. ประจวบคีรีขันธ์ 8 - - -
9. เพชรบุรี 2 - - -
10. ชุมพร 6 - - -
11. ระนอง 1 - - -
12. สุราษฎร์ธานี 4 - - -
13. นครศรีธรรมราช 4 - - -
14. สงขลา 9 - - -
15. ตรัง 3 - - -

 

จังหวัด จำนวนโรงเรียน
ร.ร.ตชด. ร.ร.สพฐ. ศศช. ร.ร.สอนศาสนาอิสลาม
16. สตูล 2 - - -
17. ยะลา 4 - - 1
18. พัทลุง 1 - - -
19. นราธิวาส 5 16 - 4
20. ปัตตานี 1 2 - 2
21. เพชรบูรณ์ 1 - - -
22. พิษณุโลก 4 - - -
23. อุตรดิตถ์ 2 - - -
24. น่าน 4 28 31 -
25. เชียงราย 13 - - -
26. พะเยา 1 - - -
27. เชียงใหม่ 12 - 143 -
28. แม่ฮ่องสอน 4 - - -
29. ตาก 26 11 63 -
30. สุรินทร์ 6 - - -

 

จังหวัด จำนวนโรงเรียน
ร.ร.ตชด. ร.ร.สพฐ. ศศช. ร.ร.สอนศาสนาอิสลาม
31. อุบลราชธานี 7 2 - -
32. ยโสธร 2 - - -
33. นครพนม 6 - - -
34. เลย 7 - - -
35. อุดรธานี 4 5 - -
36. หนองคาย 3 3 - -
37. อำนาจเจริญ 2 - - -
38. ศรีสะเกษ 1 1 - -
39. สกลนคร 1 26 - -
40. บุรีรัมย์ 1 3 - -
41. ขอนแก่น - 2 - -
42. หนองบัวลำภู - 2 - -
43. มุกดาหาร 1 - - -
44. ปทุมธานี - 4 - -
รวม 192 127 237 7

   TOP

วิธีดำเนินการ

 

โรงเรียนกลุ่มที่ 1

กลุ่มที่มีความจำเป็นต้องส่งเสริมให้มีการผลิตอยู่ในพื้นที่ ห่างไกล ยากไร้ การคมนาคมลำบาก จำนวน 266 โรงเรียน

กิจกรรม

1. สัมมนาเพื่อทำแผนการผลิตทางการเกษตรให้สอดคล้องกับแผนประกอบเลี้ยงครูเกษตรและคณะกรรมการโรงเรียน จำนวน 3 คน 1 วัน

2. อบรมครูเรื่องการผลิตทางการเกษตร จำนวน 1 คน 2 วัน

3. จัดทำแปลงผลิตอาหารในโรงเรียน 4,000 บาท/โรงเรียน

4. ส่งเสริมให้นักเรียนมีการทำงานเป็นทีม

 

โรงเรียนกลุ่มที่ 2

         กลุ่มที่ยังมีปัญหาการเน้นการจัดระบบและการผลิตให้เพียงพอ จำนวน 57 โรงเรียน

กิจกรรม

1. สัมมนาเพื่อทำแผนการผลิตทางการเกษตรให้สอดคล้องกับแผนประกอบเลี้ยงครูเกษตรและคณะกรรมการโรงเรียน จำนวน 3 คน 1 วัน

2. อบรมครูเรื่องการผลิตทางการเกษตร จำนวน 1 คน 2 วัน

3. จัดทำแปลงผลิตอาหารในโรงเรียน 10,000 บาท/โรงเรียน

4. ส่งเสริมให้นักเรียนมีการทำงานเป็นทีม

 

โรงเรียนกลุ่มที่ 3

         กลุ่มที่อยู่ในที่เจริญไม่มีปัญหาโภชนาการเน้นการจัดการเรียนการสอนควบคู่ไปกับการผลิต จำนวน 240 โรงเรียน

กิจกรรม

1. สัมมนาเพื่อทำแผนการผลิตทางการเกษตรให้สอดคล้องกับแผนประกอบเลี้ยงครูเกษตรและคณะกรรมการโรงเรียน จำนวน 3 คน 1 วัน

2. อบรมครูเรื่องการผลิตทางการเกษตร จำนวน 1 คน 2 วัน

3. จัดทำแปลงผลิตอาหารในโรงเรียน 5,000 บาท/โรงเรียน

4. ส่งเสริมให้นักเรียนมีการทำงานเป็นทีม

5. ถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านการถนอมและแปรรูปผลผลิต 5,000 บาท/โรงเรียน

 

ชื่อกิจกรรม

วิธีดำเนินการ เงื่อนไข/จุดเน้น
1.กำหนดแนวทางและจัดทำแผนส่งเสริมอาชีพ สัมมนาเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน

   - ประชุมชี้แจง วิเคราะห์วางแผนการดำเนินโครงการ

 

-เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันระดับเขตจังหวัดและอำเภอ
2. ส่งเสริมการผลิตการเกษตร สัมมนาเพื่อจัดทำแผนการผลิตทางการเกษตรให้สอดคล้องกับแผนประกอบเลี้ยง โดย

 1.สำนักงานเกษตรจังหวัดเป็นแกนกลางในการจัดสัมมนาโดยเชิญเจ้าหน้าที่ระดับเขตอำเภอตำบลกองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนสำนักงานคณะกรรมการการศึกษานอกโรงเรียนจังหวัด/อำเภอศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนโรงเรียนสอนศาสนาอิสลามครูในโรงเรียนเป้าหมายและผู้ปกครองประชุมสัมมนาเพื่อจัดทำแผนการผลิตพืชและแผนประกอบอาหารกลางวันประจำเทอม

 

ผู้เข้าร่วมสัมมนาต่อโรงเรียน ประกอบด้วย

 1 ครูเกษตรประจำโรงเรียน 1 คน

 2. คณะกรรมการโรงเรียน 2 คน

   2. สำนักงานเกษตรจังหวัดทำหน้าที่รวบรวมข้อมูลทั้งหมดจัดทำเอกสารนำเสนอกรมฯ

 - ค่าจัดทำเอกสารแผนการผลิตและแผนประกอบเลี้ยง

 - ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง

 -สำนักงานเกษตรจัดทำเอกสารส่งให้สำนักงานเกษตรอำเภอโรงเรียนกรมฯและกองกำกับ

 - สำหรับเจ้าหน้าที่ระดับจังหวัด/อำเภอ

3. ถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิต  - อบรมครู เรื่องการผลิตทางการเกษตรโดยสำนักส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรเขตเป็นผู้ดำเนินการอบรมครู  - สำนักส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 2, 3, 4, 5,และ 6 เป็นผู้รับผิดชอบในการอบรมครู

หมายเหตุ : เขตที่ 3 จังหวัดระยองให้รวมครูของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกขั้นพื้นฐาน จังหวัดปทุมธานี จำนวน 4 โรงเรียน เข้ารับการอบรมด้วย

  - จัดทำแปลงผลิตอาหารในโรงเรียน

- สำนักงานเกษตรจังหวัด/อำเภอ สนับสนุนปัจจัยการผลิตแก่โรงเรียนและชุมชน

 

  - ส่งเสริมให้นักเรียนมีการทำงานเป็นทีม - สำนักงานเกษตรจังหวัด จัดตั้งกลุ่มยุวเกษตรกรที่มีคุณภาพ 1 โรงเรียน ต่อจังหวัดเพื่อเป็นกลุ่มตัวอย่าง

- สำหรับโรงเรียนที่เหลือให้สนับสนุนกิจกรรมกลุ่มยุวเกษตรกรตามปกติ

 

4. การจัดการผลผลิต  - ถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านการถนอมและแปรรูปผลผลิต  - สำนักงานเกษตรจังหวัด/อำเภอ/ครู/แม่บ้าน/นักเรียน ร่วมมือกันแปรรูปผลผลิตที่มีมากและเหลือจากการทำอาหารกลางวัน

 

5. ติดตามและประเมินผลการส่งเสริม

 

 - จัดทำรายงานการประเมินผลโครงการ  
 
     

   TOP

ผลผลิต  (Output)

1. โรงเรียนสามารถผลิตอาหารให้โรงครัวได้ต่อเนื่องตลอดปี

2. นักเรียนมีความรู้ด้านการแปรรูปถนอมอาหารสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

3. ลดการใช้สารเคมีในโรงเรียน

4. ชุมชนได้รับพืชพันธุ์ดีจากโรงเรียนและนำผลผลิตกลับมาสนับสนุนโรงเรียน

   TOP

ผลลัพธ์ (Outcome)

1. จำนวนนักเรียนที่มีน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานลดลง

2. สามารถปลูกผักสวนครัว ขยายพันธุ์ได้

3. นักเรียนสามารถนำความรู้ที่ได้ไปประกอบอาชีพได้

4. นักเรียนมีสติปัญญาในการเรียนรู้ต่อ

5. เป็นจุดถ่ายทอดเทคโนโลยี

6. เป็นแหล่งพันธุ์ดีแก่ชุมชน

   TOP

ตัวชี้วัดความสำเร็จ

 

วัตถุประสงค์

ประเด็นที่ต้องการวัด

ตัวชี้วัด

ตัวแปร

1.เพื่อให้นักเรียนทุกคนได้รับประทานอาหารกลางวันที่มีคุณค่าทางโภชนาการครบตลอดช่วงการศึกษา

2. เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ทางด้านการเกษตรโภชนาการ การแปรรูปและถนอมอาหารแก่ครู นักเรียนและผู้ปกครอง

3. เพื่อสร้างทักษะทางด้านการเกษตรให้แก่นักเรียน เพื่อใช้เป็นแนวทางประกอบอาชีพต่อไป

4. เพื่อสร้างแหล่งพันธุ์ดีของชุมชน

1. ด้านการผลิต

2. สนับสนุนปัจจัยการผลิต

 - มีแผนการผลิต และแผนการประกอบอาหาร

 - ปริมาณการผลิตต่อจำนวนนักเรียน

 - ตรงกับแผนการผลิตชนิดปัจจัยการผลิต

 - ตรงตามเวลาที่ต้องการ 

- แผนการผลิต

 - แผนการประกอบอาหาร

 -ปริมาณผลผลิต

 - จำนวนนักเรียน

 - ปฏิทินการผลิต

 - ชนิดของปัจจัยการผลิต

3. การถ่ายทอดความรู้  - จำนวนครูที่ได้รับการถ่ายทอดความรู้  - จำนวนครูที่ได้รับการอบรม
4. ยุวเกษตรกร  - จำนวนสมาชิกยุวเกษตรกร

 - ร้อยละของสมาชิกยุวเกษตรกรที่มีการจดบันทึก

 - จำนวนครั้งการประชุมคณะกรรมการ

 

 - จำนวนสมาชิกยุวเกษตรกร

 - จำนวนสมาชิกยุวเกษตรกรที่มีการจดบันทึก

 - การประชุมคณะกรรมการ

5. การมีส่วนร่วมของชุมชน  - จำนวนครั้งของผู้ปกครองที่เข้ามามีส่วนร่วมในการผลิตพืชในโรงเรียน การประกอบเลี้ยง/วัน

 

 - จำนวนครั้งของผู้ปกครองที่เข้ามามีส่วนร่วมในการผลิตพืชในโรงเรียน

 - จำนวนผู้ปกครอง

   TOP

ผู้รับผิดชอบโครงการ

                  กลุ่มงานโครงการพระราชดำริ กองพัฒนาการเกษตรพื้นที่เฉพาะ โทร. 02 - 561 - 4878 โทรสาร 02 - 940 - 6058 E-mail : agrodev20@doae.go.th

   TOP